Gökyüzünün Satılık Olduğunu Kimse Söylememişti!

Ne diyordu “Moore Yasası”?

Her 18 ayda, bir devre üzerine yerleştirilebilecek bileşen sayısı iki katına çıkar; üretim maliyeti ya aynı kalır ya da düşme eğilimi gösterir. Moore Yasası

Yani teknoloji kısa aralıklarla, logaritmik bir eğriyle gelişir. Kısa aralık? 18 ay? Şimdi de öyle mi, yoksa hızdan başınız mı dönüyor? 😇

Çok sevdiğim, gerçek bir anekdot var…

1946 yılında Kuzey Carolina'da çiftçilik yapan Thomas Lee Causby, askeri uçakların çiftliğinin üzerinden geçerek mülkiyet ihlali yaptığını iddia edip mahkemeye başvurur. ABD Yüksek Mahkemesi, Causby'nin lehine karar verir. Çünkü o yıllarda kanunen mülkiyet tanımı, arazinin sınırlarını gökyüzüne uzattığınızda oluşan tüm hacmi de kapsamaktadır. Yani uçaklar, mevcut yasaya göre ve teknik olarak Causby'nin arazisine girmiştir! 😄

Bu davanın ardından ABD'de hava sahası mülkiyeti ve sivil havacılık kuralları yeniden şekillenir. Federal Havacılık İdaresi (FAA), “navigable airspace” (kamuya açık hava sahası) kavramını tanımlayarak belirli bir irtifanın üzerindeki hava sahasının kamuya ait olduğunu ve özel mülkiyetin bu alanı kapsamadığını belirler. Bu kararın, sivil havacılığın önünü açan bir “milestone” olduğu söylenir. 🚀

Tersi de mümkün — hatta çoğunlukla. Tıpkı e-postanın icadını ve kullanımını gördükten sonra “spam” tanımının yapılıp toplum mağduriyetinin önüne geçilmesi gibi.

Sık karşılaştığım bir sorudur: “Neden yeniliklerin oluşturduğu hukuki boşluklara zamanında önlem alınmıyor?” İnsanlar yasaların ve regülasyonların yetersiz olduğunu düşünüyor. Nasıl yetsin ki? Her yeni teknolojiyi önceden görmek mümkün değil — hele bu hızla gelişirken…

Kervan biraz yolda düzülmek zorunda. Hep öyle olmuş…